Skip to main content

W przypadku odcinka szyjnego kręgosłupa mechaniczne diagnozowanie i terapia (MDT) znajduje również zastosowanie w leczeniu dyskopatii, rwy barkowej, bólów głowy pochodzenia odkręgosłupowego. Uszkodzenia dysku w odcinku szyjnym kręgosłupa, zmiany zwyrodnieniowe, kręgozmyki, przeciążenia mogą dawać objawy w postaci bólu głowy, drętwienia, osłabienia kończyny górnej lub bólu w okolicy międzyłopatkowej.

Anatomia i biomechanika odcinka szyjnego kręgosłupa

Krążki międzykręgowe w odcinku szyjnym u osoby dorosłej różnią się od dysku w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Dzieje się tak ze względu na różnice w budowie kręgów odcinka szyjnego. Dyski w odcinku szyjnym składają się z czterech struktur:

  • przedniej części pierścienia włóknistego, grubszej od przodu, zwężającej się w kierunku bocznym,
  • centralnie położonego jądra miażdżystego,
  • tkanka okostnowo-powięziowa pokrywająca obszar stawów utworzonych między wyrostkami stawowymi sąsiednich kręgów,
  • cienka tylna część pierścienia włóknistego.

segment ruchowy kręgosłupa

Kręgosłup szyjny można podzielić pod względem funkcjonalnym na dwa odrębne obszary:

  1. Górne segmenty szyjne – połączenie czaszki i dwa pierwsze kręgi szyjne (C0 – C2).
  2. Środkowe i dolne segmenty szyjne – połączenie drugiego i trzeciego kręgu szyjnego, aż do pierwszego kręgu piersiowego (C2 – Th1).

Rotacje w kręgosłupie szyjnym

W kręgosłupie szyjnym zachodzą ruchy rotacji, zgięcia bocznego (ucho w kierunku barku), zgięcia, wyprostu, potakiwania, cofania i wysuwania głowy. Większość ruchu rotacji zachodzi w segmencie C1- C2, dzięki odmiennej budowie dwóch pierwszych kręgów odcinka szyjnego. Zgięcie i przeprost możliwe są we wszystkich segmentach odcinka szyjnego, jednak zapoczątkowane zostają w dolnych segmentach C4-C7. Podczas ruchu cofania (retrakcji) i wysuwania głowy, górne i dolne segmenty poruszają się w przeciwnych kierunkach.

Retrakcja to maksymalne zgięcie górnych segmentów i przeprost dolnych, wysunięcie to maksymalny przeprost górnych i pewny stopień zgięcia dolnych segmentów.

Zakres ruchu zmniejsza się wraz z wiekiem. Niektóre ruchy, jak zgięcie boczne i rotacja, są sprzężone, czyli towarzyszą sobie nawzajem.

zakres ruchu kręgosłup szyjny

  • Ruch zgięcia powoduje przemieszczenie jądra miażdżystego ku tyłowi, poszerzenie kanału kręgowego, napinanie korzeni nerwów rdzeniowych oraz rdzenia kręgowego.
  • Przeprost powoduje przesunięcie jądra ku przodowi, zwężenie kanału kręgowego, rozluźnienie korzeni rdzeniowych oraz rdzenia kręgowego.
  • Rotacja i zgięcie boczne jako ruchy sprzężone powodują przemieszczenie jądra w kierunku przeciwnym do ruchu. Korzenie nerwów rdzeniowych napinają się w przypadku zgięcia bocznego w przeciwną stronę.

Dobór ćwiczeń przez fizjoterapeutę – Mechaniczne Diagnozowanie i Terapia

Wykorzystując MDT, znając biomechanikę i anatomię odcinka C kręgosłupa, obszar występowania i promieniowania bólu (rwa ramienna), fizjoterapeuta określa czy pochodzenie danych dolegliwość jest odkręgosłupowe – jeśli tak to na jakiem segmencie leży przyczyna dolegliwości. Dobiera ćwiczenie mające umożliwić regenerację struktury będącej przyczyną zaburzeń. Poniższy schemat przedstawia unerwienie obszarów ciała, pochodzące z segmentów odcinka szyjnego kręgosłupa.

unerwienie odcinka szyjnego kręgosłupa

Jak uniknąć rozwoju schorzenia odcinka szyjnego?

Terapeuta edukuje pacjenta w zakresie ergonomii i dalszego postępowania. Jednak to pacjent jest odpowiedzialny za dalszy rozwój swojego schorzenia. Dlatego należy zachowywać właściwą pozycję podczas pracy przy komputerze czy w czasie jazdy samochodem. Dostosować swoje otoczenie w domu i w pracy tak, aby jak najmniej obciążać swoje ciało, układ mięśniowo-szkieletowy. Nie jest to łatwe, zwłaszcza jeśli praca wymusza określoną pozycję. Dlatego poza pracą należy zadbać o określoną aktywność fizyczną, pozwalającą wyrobić odpowiednią wytrzymałość mięśni obciążanych pracą.

prawidłowa pozycja za kierownicą

Prawidłowa pozycja za kierownicą.


prawidłowa pozycja przed komputerem

Prawidłowa pozycja przed komputerem.

MDT to metoda, która wymaga zaangażowania pacjenta i samodyscypliny. Nie jest metodą leczenia objawowego, ale przyczynowego – kładzie ogromny nacisk na wywiad, edukacje pacjenta i profilaktykę nawrotów dolegliwości.