Skip to main content

Istnieje wiele metod fizjoterapeutycznych wykorzystywanych w leczeniu dyskopatii, bólu i zaburzeń w obrębie kręgosłupa. Robin McKenzie odmienił podejście do pacjentów z problemami układu szkieletowo-mięśniowego. Zauważył on, że osoby z dolegliwościami odcinka lędźwiowo-krzyżowego, aby złagodzić swój ból układają się w pozycjach przeprostnych. Stawiając pacjenta w centrum uwagi, stworzył Metodę Mechaniczengo Diagnozowania i Terapii wg McKenziego (MDT).

Zalety MDT – metoda McKenziego

W odróżnieniu od innych metod, MDT kładzie akcent na niezależności pacjenta i jego współodpowiedzialność za postępy terapii. Wykorzystuje ćwiczenia przeprostne lub zgięciowe, a w razie konieczności interwencję terapeuty do zwalczania bólu. Zaletą tej metody jest usuwanie przyczyn powstawania, a nie tylko objawów dolegliwości. Istotą tej terapii jest edukacja pacjenta – wskazanie mu niewłaściwych zachowań ruchowych oraz wyrobienie na nowo poprawnych nawyków motorycznych.

Pacjent, który poddaje się leczeniu z wykorzystaniem MDT, jest współodpowiedzialny za efektywność terapii.

Mechanizm odżywiania dysku

Kręgosłup jak sama nazwa wskazuje to „słup” kręgów oddzielonych i zamortyzowanych krążkami międzykręgowymi. Jedną z podstawowych potrzeb człowieka jest odżywianie. Wszystkie struktury naszego ciała, stawy, narządy, tkanki, układy pobierają składniki odżywcze, tlen i oddają zbędne produkty przemiany materii. Kości i mięśnie odżywiane są przez oplatające je naczynia krwionośne.

Dyski, czyli krążki międzykręgowe, nie posiadają naczyń krwionośnych. Transport metabolitów odbywa się na zasadzie dyfuzji, czyli przepływu płynów, oraz przy pomocy naczyń położonych pod chrząstką kręgów powyżej i poniżej dysku. Dyfuzje napędza zmieniające się podczas aktywności fizycznej ciśnienie hydrostatyczne. Płyn napływa do wnętrza dysku także w pozycji leżącej. Stąd wiele osób mających problemy z kręgosłupem odczuwa sztywność poranną.

Odżywiony po nocy dysk przy kompresji po wstaniu daje dolegliwości bólowe. Zginanie, stanie, siedzenia, dźwiganie powoduje utratę płynu. Odwadnianie dysku jest większe w pozycjach zgięciowych niż przeprostnych, dlatego powinniśmy zwrócić uwagę na naszą pozycję ciała podczas pracy, na sposób wstawania z łóżka, z krzesła, podnoszenia ciężaru.

pozycja podczas siedzeniapozycja podczas podnoszenia

Mechanizm uszkadzania dysku

Obciążanie kręgosłupa wielokrotnie w ciągu dnia w określonych – wciąż tych samych – kierunkach, lub niewłaściwa pozycja statyczna, powodują zmianę rozłożenia sił, przeciążenia, zwyrodnienia, zmiany strukturalne. W kręgosłupie obciążenia przekładają się na dyski. W zależności od strony przeciążenia, kierunku, rodzaju wykonywanego ruchu, krążek, a właściwie jądro wewnątrz pierścienia włóknistego, przemieszcza się. Powoduje to rozerwanie struktur pierścienia, przemieszczanie jądra w kierunku rozerwania.

W zależności od zaawansowania dyskopatii dochodzi do wycieku jądra w kierunku struktur otaczających dysk. Poniższe ilustracje przedstawiają centralną przepuklinę jadra miażdżystego, która może uciskać worek oponowy  lub rdzeń oraz przepuklinę boczną kompresującą korzeń nerwowy. Pojawia się wtedy ból rwący w kończynie dolnej zwany w zależności od tego, który korzeń jest drażniony, rwą kulszową lub udową.

przepuklina jądra miażdżystego

jądro miażdżyste przepuklina

Zadaniem fizjoterapeuty jest zidentyfikować poziom i strukturę, do której uszkodzenia, uciśnięcia doszło. Należy pamiętać, że degeneracja krążka to proces długotrwały, a obciążenia z jednego piętra kręgosłupa przenoszą się na sąsiadujące kręgi.

Terapeuta przeprowadzając badanie stara się określić segment, kierunek uszkodzenia oraz leczący ruch, który zreponuje jądro i pozwoli zagoić się pękniętemu pierścieniowi włóknistemu.

przemieszczenie jądra miażdżystego w tyłprzemieszczenie jądra miażdżystego w przód

Istotą Mechanicznego Diagnozowania i Terapii jest nauka pacjenta ergonomii pracy oraz prawidłowych wzorców ruchowych podczas czynności dnia codziennego.

Działania terapeuty MDT są ukierunkowane na centralizację jądra oraz umożliwienie pierścieniowi włóknistemu zagojonie się. Tak jak w przypadku każdej rany – należy umożliwić ten proces, a następnie odbudować ruchomość i elastyczność powstałej blizny. Każdy pacjent z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa bądź przed neurochirurgiczną operacją kręgosłupa powinien zostać zdiagnozowany przy pomocy MDT.