Czy narastający ból i sztywność barku coraz bardziej utrudniają Ci codzienne życie, sprawiając, że proste czynności stają się prawdziwym wyzwaniem? To mogą być objawy barku zamrożonego – podstępnego schorzenia, które rozwija się etapami, prowadząc do znacznego unieruchomienia stawu. Z tego artykułu dowiesz się, jak skutecznie diagnozować i leczyć to schorzenie, aby uwolnić się od bólu i odzyskać pełną swobodę ruchu.
Co to jest bark zamrożony?
Bark zamrożony to potoczna nazwa stanu zapalnego torebki stawowej stawu ramiennego, prowadzącego do jej pogrubienia i zwłóknienia. Objawia się to silnym ograniczeniem ruchomości barku – zarówno czynnej (gdy poruszasz ręką samodzielnie), jak i biernej (gdy ktoś inny porusza Twoim ramieniem). Towarzyszy temu ból o różnym nasileniu.
Schorzenie to jest stosunkowo częste – dotyczy około 2–5% populacji dorosłej, szczególnie osób między 40. a 60. rokiem życia. Częściej występuje u kobiet oraz u osób z cukrzycą, chorobami tarczycy, po urazach barku lub długotrwałym unieruchomieniu kończyny.
Bark zamrożony – przyczyny i jego rodzaje
- Stabilizuje kolano podczas ruchów skrętnych i nagłych zmian kierunku.
- Ogranicza nadmierne wysuwanie się piszczeli do przodu.
- Kontroluje rotację stawu kolanowego.
1. Bark zamrożony pierwotny (idiopatyczny)
Brak jednoznacznej przyczyny.
Najczęściej rozwija się stopniowo, bez wyraźnego urazu.
Może być związany z zaburzeniami autoimmunologicznymi lub hormonalnymi.
2. Bark zamrożony wtórny
Występuje w wyniku:
-
- Urazów (np. złamanie, skręcenie stawu barkowego),
- Długiego unieruchomienia ręki (np. po operacji, zawale serca),Chorób współistniejących, takich jak:
- Cukrzyca (nawet do 30% chorych na cukrzycę doświadcza tego problemu),
- Choroby tarczycy,
- Choroba Parkinsona,
- Choroby sercowo-naczyniowe.
Objawy i etapy występowania zamrożonego barku
Bark zamrożony przechodzi przez trzy charakterystyczne fazy:
1. Faza zamrażania barku („frozen in”)
- Czas trwania: od kilku tygodni do 9 miesięcy.
- Objawy: narastający ból barku, szczególnie w nocy i podczas ruchów.
- Zakres ruchów zaczyna się ograniczać.
2. Faza zamrożenia barku („frozen”)
- Czas trwania: od 4 do 12 miesięcy.
- Objawy: sztywność barku, bardzo ograniczony zakres ruchów.
- Ból może się zmniejszać, ale ruchomość pozostaje bardzo ograniczona.
3. Faza rozmrażania barku („thawing”)
- Czas trwania: od 6 miesięcy do 2 lat.
- Objawy: stopniowe ustępowanie ograniczenia ruchomości.
- Bark zaczyna odzyskiwać swoją funkcję.
Bark zamrożony – diagnostyka
Rozpoznanie barku zamrożonego opiera się głównie na:
- Dokładnym wywiadzie medycznym,
- Badaniu klinicznym przez lekarza lub fizjoterapeutę – ocenia się zakres ruchu w stawie,
- Badaniach obrazowych, które służą wykluczeniu innych przyczyn:
- RTG barku – aby wykluczyć zmiany zwyrodnieniowe, zwapnienia,
- USG barku – pomocne w ocenie stanu ścięgien i kaletek,
- Rezonans magnetyczny (MRI) – w przypadku wątpliwości diagnostycznych.
Jak przebiega leczenie barku zamrożonego?
Leczenie barku zamrożonego zależy od fazy choroby i nasilenia objawów. Celem terapii jest złagodzenie bólu, poprawa zakresu ruchomości i funkcji stawu barkowego.
1. Leczenie farmakologiczne barku zamrożonego
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), np. ibuprofen, diklofenak,
- Leki rozluźniające mięśnie,
- Czasami zaleca się zastrzyki dostawowe z kortykosteroidami – głównie we wczesnej fazie zapalnej.
2. Zamrożony bark – iniekcje i blokady (zastrzyki)
- Kortykosteroidy mogą być podawane w formie zastrzyków dostawowych lub okołostawowych (często pod kontrolą USG),
- Nowoczesną formą leczenia są iniekcje kwasu hialuronowego lub osocza bogatopłytkowego (PRP).
3. Fizjoterapia zamrożonego barku
Jest to podstawowa forma terapii i obejmuje:
- Terapia manualna – rozciąganie torebki stawowej, mobilizacje,
- Ćwiczenia czynne i bierne – dostosowane do fazy choroby,
- Kinezyterapia – przywracanie zakresu ruchu, wzmacnianie osłabionych mięśni,
- Terapia ciepłem i zimnem – redukcja bólu,
- Laseroterapia, pole magnetyczne, ultradźwięki – wspomagają gojenie i zmniejszają stan zapalny,
- Elektrostymulacja TENS – łagodzenie bólu.
4. Leczenie operacyjne barku zamrożonego (rzadko stosowane):
- Artroskopia stawu barkowego w celu przecięcia zbliznowaciałej torebki,
- Manipulacja stawu pod narkozą (w znieczuleniu ogólnym) – kontrowersyjna metoda stosowana tylko w ciężkich przypadkach.
Spodziewane efekty leczenia barku zamrożonego i czas powrotu do zdrowia
Bark zamrożony to choroba samoograniczająca się – w większości przypadków dochodzi do samoistnego ustąpienia objawów, jednak może to potrwać nawet do 2–3 lat.
Co warto wiedzieć:
- Wczesna diagnoza i fizjoterapia znacznie skracają czas trwania choroby i poprawiają komfort życia.
- U niektórych pacjentów może dojść do częściowego utrwalenia ograniczenia ruchomości – dotyczy to zwłaszcza osób z cukrzycą.
- Powikłania są rzadkie, ale mogą wystąpić w postaci przewlekłego bólu lub trwałego ograniczenia ruchów.
Bark zamrożony – praktyczne zalecenia dla Pacjenta
✔️ Nie zwlekaj z wizytą u specjalisty- lekarza rehabilitacji, ortopedy, jeśli odczuwasz ból i ograniczenie ruchomości barku.
✔️ Regularnie wykonuj zalecone przez fizjoterapeutę ćwiczenia – systematyczność to klucz do sukcesu.
✔️ Nie unikaj ruchu – unieruchomienie tylko pogarsza sytuację.
✔️ Stosuj chłodzenie (w fazie bólowej) lub ciepłe okłady (w fazie sztywności), zgodnie z zaleceniem fizjoterapeuty.
✔️ Unikaj gwałtownych ruchów i przeciążeń barku.
Bark zamrożony to schorzenie objawiające się bólem i sztywnością stawu, które, choć potrafi trwać długo, w większości przypadków jest w pełni uleczalne. Kluczem do sukcesu jest wczesna diagnoza oraz aktywne zaangażowanie w leczenie, przede wszystkim poprzez systematyczną fizjoterapię i wykonywanie zaleconych ćwiczeń, co znacznie przyspiesza powrót do pełnej sprawności.
